NASA-foto van de dag

Spaken op Saturnus' B-ring

Een tijdsverloopopname van Saturnus en zijn ringen: vage, donkere schaduwvlekken (spaken) verschijnen en verdwijnen op de B-ring terwijl de planeet en de ringen heen en weer lijken te draaien in de belichting.
Spaken op Saturnus' B-ring, in tijdsverloop — opname van NASA's Astronomy Picture of the Day, 5 augustus 2026. Beeld & copyright: Brad Croslin (specifieke rechten van toepassing — zie NASA's gebruiksvoorwaarden). Tekst: Keighley Rockcliffe (NASA GSFC). Origineel: apod.nasa.gov.Beeld: NASA/ESA · gebruiksvoorwaarden

Schrik niet van Saturnus' spookachtige spaken. Deze opname is een tijdsverloop van bijna twee uur, waarin Saturnus en zijn ringen voorwaarts en achterwaarts lijken te lussen. Kijk je goed, dan zie je een ijle, spookachtige schaduw verschijnen en weer verdwijnen terwijl Saturnus' B-ring ronddraait.

Wat zie je hier?

Decennia aan waarnemingen — met Voyager 2, Cassini en Hubble — laten zien dat het uiterlijk van Saturnus' spaken verandert met de seizoenen van de planeet. Net als de aarde staat Saturnus' rotatie-as schuin ten opzichte van het vlak van zijn baan om de zon. Rond de equinox staan de ringen minder gekanteld naar de zon toe en ontvangen ze zonlicht onder een scherpere hoek. De spaken zijn vermoedelijk elektrisch geladen stof en ijs, tijdelijk omhooggetild boven de ringen door elektromagnetische krachten. Zeker is dat nog niet: mogelijk wordt de plasma- en ladingsomgeving van de ringen beïnvloed door wisselende ultraviolette straling, inslagen van meteoroïden, of indirecte effecten van de wisselwerking tussen de zonnewind en Saturnus' magneetveld.

NASA sluit de uitleg van vandaag af met een seizoensgebonden tip: zoek deze augustusmaand een donkere hemel op om de Perseïden-meteorenzwerm ongestoord door maanlicht te bewonderen.