Verhalen en uitleg
De kosmos, uitgelegd
Nieuw: één plek voor alle kosmosverhalen. Voorheen waren deze pagina's alleen via losse links te vinden.
Eclipse Special: aftellen naar 12 augustus 2026
Live aftelklok, betrouwbare livestreams, reistips naar het pad van totaliteit en de beste kijkplekken in Nederland voor de zonsverduistering van 12 augustus 2026.
BekijkVoyager 1: 49 jaar geleden lanceerde de verste boodschapper van de mensheid
Op 5 september 1977 lanceerde NASA Voyager 1 — de sonde die als eerste mensgemaakte object interstellaire ruimte bereikte en in november 2026 een vol lichtjaar-etmaal van de aarde verwijderd raakt.
BekijkKomeet 10P/Tempel: dichtste nadering in augustus 2026
Komeet 10P/Tempel passeert begin augustus 2026 op zijn dichtst bij de aarde en de zon — de beste kans in 5,36 jaar om deze Jupiter-familie-komeet te zien. Magnitude, positie aan de hemel en kijktips.
BekijkVoyager 2: 49 jaar geleden begon de enige grand tour langs vier planeten
Op 20 augustus 1977 lanceerde NASA Voyager 2 — de enige ruimtesonde ooit die Jupiter, Saturnus, Uranus én Neptunus bezocht. 49 jaar later is de sonde nog altijd actief in de interstellaire ruimte.
BekijkNew Horizons bij Pluto: 11 jaar geleden de eerste close-up
Op 14 juli 2015 scheerde New Horizons na 9,5 jaar reizen langs Pluto en onthulde het hart-vormige Tombaugh Regio. Het verhaal achter de eerste close-up van een dwergplaneet.
BekijkMars Pathfinder: 29 jaar geleden landde Sojourner, de eerste marsrover
Op 4 juli 1997 landde Mars Pathfinder met airbags in Ares Vallis en zette de kleine rover Sojourner de eerste wielsporen op een andere planeet. Het verhaal van een missie die de deur naar Mars opnieuw opende.
BekijkEerste atmosfeer gevonden op mogelijk bewoonbare rotsplaneet
Astronomen van Harvard/CfA toonden voor het eerst een atmosfeer aan op een rotsplaneet in de bewoonbare zone van een andere ster: heliumgas dat wegstroomt van LHS 1140 b, 48 lichtjaar hier vandaan.
BekijkExoplaneten en de zoektocht naar buitenaards leven
Meer dan 5.500 planeten rond andere sterren zijn al ontdekt. Hoe vinden we exoplaneten, wat is de bewoonbare zone, en hoe dichtbij is het bewijs voor leven?
BekijkCuriosity op Mars: 14 jaar geleden "seven minutes of terror"
Op 6 augustus 2012 landde NASA's Curiosity-rover via een spectaculaire sky-crane-manoeuvre in de Gale-krater. Het verhaal achter 'seven minutes of terror' en 14 jaar Mars-wetenschap.
Bekijk12 juli 2022: de dag dat Webbs eerste beelden de wereld overtuigden
Op 12 juli 2022 maakte NASA de eerste volledige set kleurenbeelden van de James Webb-ruimtetelescoop openbaar: het diepste infrarood-beeld van het heelal ooit, plus vier andere iconische opnames. Vier jaar later terugblikken op de dag die alles veranderde.
BekijkPerseïden 2026: piek in de nacht van 12 op 13 augustus
De Perseïden bereiken hun piek in de nacht van 12 op 13 augustus 2026 — precies tijdens nieuwe maan, wat het beste Perseïdenjaar in lange tijd maakt. Alles over de radiant, kijktijden en hoe je vanuit Nederland het meest ziet.
BekijkDelta Aquariden 2026: piek in de nacht van 28 op 29 juli, overschaduwd door volle maan
De Delta Aquariden bereiken hun piek in de nacht van 28 op 29 juli 2026, rond 3 uur. Dit jaar valt dat vlak na volle maan, waardoor alleen de helderste meteoren zichtbaar zijn vanuit Nederland. Radiant, kijktijden en tips.
BekijkZonsverduistering 12 augustus 2026: dit zie je vanuit Nederland
Op 12 augustus 2026 wordt de zon vanuit Nederland 's avonds voor circa 88-90% verduisterd. Elders in Europa — IJsland en Noord-Spanje — is de verduistering total. Alles over tijden, veilig kijken en waar je moet zijn.
BekijkKomeet Shoemaker-Levy 9: toen Jupiter een komeet opving (16 juli 1994)
Op 16 juli 1994 begon een unieke gebeurtenis: meer dan twintig brokstukken van komeet Shoemaker-Levy 9 sloegen in op Jupiter — de eerste botsing tussen twee hemellichamen die de mensheid ooit zag aankomen én live volgde.
Bekijk24 juli 1969: de behouden terugkeer van Apollo 11
Vier dagen na de maanlanding keerde Apollo 11 veilig terug op aarde. Op 24 juli 1969 spatte de Columbia neer in de Grote Oceaan — gevolgd door 21 dagen quarantaine voor Armstrong, Aldrin en Collins. Het complete verhaal van de terugreis.
BekijkApollo 11: 57 jaar geleden de eerste maanlanding
Op 20 juli 1969 zette Neil Armstrong als eerste mens voet op de maan. Het complete verhaal van Apollo 11: de landing, de moonwalk, de bemanning en waarom het nog altijd bijzonder is.
BekijkZwaartekrachtsgolven: luisteren naar het heelal
Hoe Einsteins voorspelling uit 1916 pas in 2015 werd bevestigd door LIGO, wat een botsing van zwarte gaten klinkt als een 'chirp', en waarom we nu naar het heelal kunnen luisteren in plaats van alleen kijken.
BekijkZonnestormen & ruimteweer: als de zon uithaalt
Wat is een zonnevlam, wat is een coronale massa-ejectie, en wat merken wij op aarde van ruimteweer? Van de Kp-index tot de Carrington Event en de superstorm van mei 2024.
BekijkSagittarius A*: het zwarte gat in het hart van de Melkweg
Sagittarius A*: het supermassieve zwarte gat in het centrum van onze Melkweg, 26.000 lichtjaar hiervandaan. Hoe we het ontdekten, hoe de Event Horizon Telescope het fotografeerde, en waarom het opvallend rustig is.
BekijkDe levensloop van een ster: van gaswolk tot witte dwerg
Hoe een ster ontstaat uit een gaswolk, miljarden jaren op de hoofdreeks doorbrengt, en eindigt als witte dwerg of — als ze zwaar genoeg is — als neutronenster of zwart gat. Inclusief het lot van onze eigen zon.
BekijkDe oerknal en de uitdijing van het heelal, helder uitgelegd
Wat was de oerknal precies (en wat níet), hoe weten we dat het heelal uitdijt, en wat is het raadsel van donkere energie en de Hubble-spanning?
BekijkNeutronensterren, pulsars en magnetars: de extreemste sterren
Een theelepel neutronenster weegt een miljard ton. Alles over neutronensterren, pulsars die duizend keer per seconde ronddraaien en magnetars met extreme magneetvelden.
BekijkMeteorenzwermen: kalender & kijkgids voor vallende sterren
Wanneer zie je vallende sterren? De complete kalender van meteorenzwermen (Perseïden, Geminiden en meer), plus hoe en waar je ze het best bekijkt vanuit Nederland.
BekijkDe Melkweg: reisgids door ons eigen sterrenstelsel
Hoe groot is de Melkweg, wat zit er in het centrum, en waar wonen wij? Een reisgids door ons sterrenstelsel — van de spiraalarmen tot Sagittarius A*.
BekijkZwarte gaten uitgelegd: wat het zijn en hoe ze ontstaan
Wat is een zwart gat, hoe ontstaat het en wat gebeurt er als je erin valt? Van de waarnemingshorizon tot Sagittarius A* — zwarte gaten helder uitgelegd.
BekijkWat is een supernova? De dood van een ster helder uitgelegd
Wat is een supernova precies? Hoe ontstaat zo'n sterexplosie, hoe vaak gebeurt het, en kun je er een zien? Alles over de spectaculairste explosie in het heelal.
BekijkSterrenkijken voor beginners: complete startgids (zonder telescoop)
Sterrenkijken beginnen? Deze gids laat zien wat je vanavond al kunt zien vanuit Nederland, welke apps en verrekijker je nodig hebt en waar de hemel donker genoeg is.
BekijkNoorderlicht zien in Nederland: wanneer, waar en hoe
Noorderlicht in Nederland zien kan écht. Lees wanneer de kans het grootst is, welke apps en Kp-waarden je moet volgen en waar in Nederland je moet staan.
BekijkJames Webb-ruimtetelescoop: de grootste ontdekkingen tot nu toe
Wat heeft de James Webb-ruimtetelescoop ontdekt? Van onmogelijk vroege sterrenstelsels tot exoplaneet-atmosferen — de belangrijkste doorbraken op een rij.
Bekijk