Kosmos
Apollo 11: de eerste maanlanding
Op 20 juli 1969 zette Neil Armstrong als eerste mens voet op een andere hemellichaam dan de aarde — een moment dat naar schatting 500 tot 650 miljoen mensen wereldwijd live op televisie volgden. Op 20 juli 2026 is het 57 jaar geleden. Apollo 11 was het sluitstuk van een ruimterace die in 1961 begon met de belofte van president Kennedy om "vóór dit decennium voorbij is" een mens op de maan te zetten en veilig terug te brengen — en dat lukte, met nog geen half jaar te gaan.
Wat gebeurde er precies?
Apollo 11 vertrok op 16 juli 1969 om 13:32 UTC met een Saturn V-raket vanaf Kennedy Space Center in Florida. Aan boord: commandant Neil Armstrong, maanlander-piloot Buzz Aldrin en command module-piloot Michael Collins. Na drie dagen reizen ging de maanlander Eagle los van de Columbia, het moederschip dat Collins alleen achterliet in een baan om de maan — hij zou als enige van de drie de landing zelf niet met eigen ogen zien, en vloog in zijn eentje meer omwentelingen om de maan dan wie dan ook vóór hem.
De laatste minuten van de afdaling verliepen gespannen: het navigatiecomputertje van de Eagle gaf herhaaldelijk alarmen af (de beroemde "1202"- en "1201"-foutmeldingen, die achteraf onschuldig bleken) en Armstrong moest handmatig bijsturen om een veld vol grote rotsblokken te ontwijken. Met nog maar enkele tientallen seconden brandstof te gaan, raakte de Eagle op 20 juli 1969 om 20:17-20:18 UTC de bodem van de Zee der Stilte (Mare Tranquillitatis). Armstrongs radiomelding aan Houston werd meteen geschiedenis: "Houston, Tranquility Base here. The Eagle has landed."
De eerste stap
Pas ruim zes uur na de landing, op 21 juli 1969 om 02:56:15 UTC, zette Armstrong als eerste mens voet op het maanoppervlak, met de woorden "That's one small step for [a] man, one giant leap for mankind." Negentien minuten later volgde Aldrin. Samen brachten ze ongeveer tweeënhalf uur door buiten de maanlander: ze plantten de Amerikaanse vlag, verzamelden zo'n 21,5 kilogram maanstenen en -stof, zetten wetenschappelijke instrumenten neer (waaronder een seismometer en een laserreflector die tot op de dag van vandaag door telescopen op aarde wordt gebruikt) en beantwoordden een telefoontje van president Nixon.
Op 21 juli 1969 om 17:54 UTC steeg het bovenste deel van de Eagle weer op om te koppelen met Collins in de Columbia. Op 24 juli 1969 om 16:50 UTC landde de bemanning met een parachute in de Stille Oceaan — de missie had in totaal ruim acht dagen geduurd.
De oneindigheid in perspectief
- De maan staat gemiddeld ongeveer 384.400 kilometer van de aarde — licht (en radiosignalen) doen er ruim 1,3 seconde over. Armstrongs stem bereikte Houston dus vrijwel in real time, in tegenstelling tot signalen van bijvoorbeeld Mars.
- De 21,5 kilogram maanmateriaal die Apollo 11 meebracht, wordt nog altijd bestudeerd — inclusief met technieken die in 1969 nog niet bestonden. Sommige monsters zijn decennialang bewust ongeopend bewaard voor toekomstig onderzoek.
- De laserreflector die Aldrin op de maan achterliet, wordt nog steeds gebruikt: astronomen op aarde schieten er laserpulsen naartoe om de afstand tot de maan tot op enkele centimeters nauwkeurig te meten — en zo te zien dat de maan elk jaar zo'n 3,8 centimeter verder van de aarde af drijft.
Veelgestelde vragen
Wanneer landde Apollo 11 precies op de maan?
De maanlander Eagle raakte op 20 juli 1969 om 20:17-20:18 UTC de bodem. Armstrong zette pas ruim zes uur later, op 21 juli om 02:56:15 UTC, als eerste mens voet op het oppervlak.
Wie waren de bemanningsleden van Apollo 11?
Commandant Neil Armstrong en maanlander-piloot Buzz Aldrin liepen op de maan. Command module-piloot Michael Collins bleef in een baan om de maan in de Columbia.
Hoe lang bleven Armstrong en Aldrin op het maanoppervlak?
De moonwalk zelf duurde ongeveer tweeënhalf uur. De Eagle stond in totaal ruim 21,5 uur op de maan voordat hij weer opsteeg.