Catalogus
Verre objecten
Elke dag komt er een object bij. Nevels waarin sterren geboren worden, stelsels die op elkaar botsen, en de restanten van sterren die het niet gered hebben.
Zielnevel (IC 1848) — kraamkamer van sterren in Cassiopeia
Ontdek de Zielnevel (Soul Nebula) in Cassiopeia. Lees alles over dit actieve stervormingsgebied op 6.500 lichtjaar afstand, direct naast de Hartnevel.
BekijkOlifantsslurf-nevel (IC 1396A) — donkere globule vol jonge sterren
Alles over de Olifantsslurf-nevel (IC 1396A) in Cepheus. Ontdek deze donkere globule vol jonge sterren op een afstand van ongeveer 2.400 lichtjaar.
BekijkHartnevel (IC 1805) — een wolk waterstofgas in de vorm van een hart
De Hartnevel (IC 1805) in het sterrenbeeld Cassiopeia: een gloeiende wolk waterstofgas op ongeveer 7.500 lichtjaar afstand, gevormd als een hart en verlicht door de jonge sterrenhoop Melotte 15 in haar centrum. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkCalifornienevel (NGC 1499) — 100 lichtjaar gas in de vorm van een staat
De Californienevel (NGC 1499) in Perseus: een reusachtige, zwak lichtende emissienevel op ±1.000 lichtjaar, verlicht door de superhete ster Xi Persei. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkHeksenkopnevel (IC 2118) — verlicht door het licht van Rigel
De Heksenkopnevel (IC 2118) in Eridanus: een extreem zwakke reflectienevel op ±900 lichtjaar, die zijn blauwe gloed dankt aan de superreuzenster Rigel. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkVlindernevel (NGC 6302) — een stervende ster in een deken van ijs
De Vlindernevel (NGC 6302) in het sterrenbeeld Schorpioen: twee symmetrische vleugels van gloeiend gas rond een van de heetste sterren die we kennen, 3.800 lichtjaar hiervandaan. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkVlammennevel (NGC 2024) — vlammend stervormingsgebied bij Orions Gordel
De Vlammennevel (NGC 2024) naast Alnitak in Orion: een emissienevel van gloeiend waterstofgas met meer dan 800 jonge sterren erin verscholen, ±1.400 lichtjaar hiervandaan. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkTwin Jet-nevel (M2-9) — de kosmische vlinder met twee supersonische stralen
De Twin Jet-nevel (M2-9): een bipolaire planetaire nevel op ±2.100 lichtjaar in het sterrenbeeld Slangendrager, waar twee stralen gas met meer dan een miljoen km/u wegschieten uit een dubbelstersysteem. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkRode Spinnevel (NGC 6537) — golven van gas rond een extreem hete ster
De Rode Spinnevel (NGC 6537) op zo'n 3.000 lichtjaar in het sterrenbeeld Boogschutter: een planetaire nevel rond een van de heetste witte dwergen ooit gemeten, met sterrenwind-golven honderden miljarden kilometers hoog.
BekijkBoemerangnevel — de koudste plek in het heelal
De Boemerangnevel op 5.000 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Centaurus: met -272°C de koudste bekende plek in het hele heelal, kouder zelfs dan de kosmische achtergrondstraling. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkMuizenstelsels (NGC 4676) — twee sterrenstelsels op ramkoers
De Muizenstelsels (NGC 4676) in Coma Berenices: twee spiraalstelsels op 300 miljoen lichtjaar afstand die elkaar met lange staarten van sterren en gas omstrengelen — een voorproefje van de botsing tussen Melkweg en Andromeda. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkSculptorstelsel (NGC 253) — de Zilveren Munt van de nachthemel
Het Sculptorstelsel (NGC 253): een starburst-spiraalstelsel op ±11,4 miljoen lichtjaar in het sterrenbeeld Beeldhouwer, ontdekt door Caroline Herschel in 1783. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkNaaldstelsel (NGC 4565) — een sterrenstelsel loodrecht van opzij
Het Naaldstelsel (NGC 4565): een spiraalstelsel dat we vrijwel exact van opzij zien, op zo'n 40 miljoen lichtjaar in het sterrenbeeld Haarlok van Berenice. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkCartwheelstelsel — een galactisch ongeluk gevangen in ringen
Het Cartwheelstelsel: een spiraalstelsel dat 400 miljoen jaar geleden frontaal werd geraakt door een kleiner buurstelsel en sindsdien twee uitdijende ringen van vuur draagt. 500 miljoen lichtjaar hiervandaan, in Beeldhouwer.
BekijkZuidelijke Ringnevel (NGC 3132) — de nevel met twee sterren in het hart
De Zuidelijke Ringnevel (NGC 3132): een planetaire nevel op 2.000 lichtjaar in het sterrenbeeld Vela, gevormd door een dubbelster — en een van de allereerste kleurenbeelden van de James Webb-ruimtetelescoop. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkVuurwerkstelsel (NGC 6946) — het sterrenstelsel met de meeste supernova's
Het Vuurwerkstelsel (NGC 6946): een spiraalstelsel op circa 22 miljoen lichtjaar met tien waargenomen supernova's sinds 1917 — meer dan in enig ander bekend sterrenstelsel. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkPinwheelstelsel (M101) — een spiraalstelsel in vier golflengtes
Het Pinwheelstelsel (M101, NGC 5457): een grand-design spiraalstelsel op 21 miljoen lichtjaar in de Grote Beer, met scheefgetrokken armen en de beroemde supernova SN 2011fe. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkM106 (NGC 4258) — het stelsel met de spookarmen
M106 (NGC 4258): een spiraalstelsel op 23,5 miljoen lichtjaar met twee extra 'spookarmen' van hete gas, aangedreven door jets uit een superzwaar zwart gat. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkZwarte Oog-stelsel (M64) — een spiraalstelsel met een duister litteken
Het Zwarte Oog-stelsel (Messier 64): een spiraalstelsel op 17 miljoen lichtjaar met een opvallende donkere stofband en twee gaslagen die tegen elkaar in draaien. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkZuidelijk Windmolenstelsel (M83) — een sterrenstelsel in overdrive
Het Zuidelijk Windmolenstelsel (Messier 83): een staafspiraalstelsel op 15 miljoen lichtjaar met een dubbele kern en zes waargenomen supernova's sinds 1923. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkHalternevel (M27) — de eerste planetaire nevel ooit ontdekt
De Halternevel (M27, Dumbbell Nebula) in het sterrenbeeld Vosje: op 1.360 lichtjaar afstand de eerste planetaire nevel die ooit werd ontdekt, met een gloeiende witte dwerg in het hart. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkDriehoeksstelsel (M33) — het derde grote stelsel van de Lokale Groep
Het Driehoeksstelsel (M33, Triangulum Galaxy): een spiraalstelsel van zo'n 40 miljard sterren op 2,9 miljoen lichtjaar afstand, mogelijk zwaartekracht-gebonden aan het Andromedastelsel. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkNGC 602 — de sterrenhoop die zijn eigen geboortewolk wegvreet
NGC 602: een jonge sterrenhoop in de Kleine Magelhaense Wolk, 196.000 lichtjaar hiervandaan, waar hete jonge sterren met hun straling hun eigen gaswolk wegvreten. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkM87 — het sterrenstelsel achter de eerste foto van een zwart gat
M87 (Virgo A): een reusachtig elliptisch sterrenstelsel in het sterrenbeeld Maagd, 55 miljoen lichtjaar hiervandaan, met de supermassieve zwarte gat waarvan in 2019 de allereerste foto werd gemaakt. Object uit de Ultranova-catalogus.
BekijkArp 273 — "De Roos": twee sterrenstelsels in een kosmische omhelzing
Arp 273, bijgenaamd 'De Roos': een paar botsende spiraalstelsels in het sterrenbeeld Andromeda, 300 miljoen lichtjaar hiervandaan, waarvan de zwaartekracht een bloemvorm trekt. Object uit de Ultranova-catalogus.
BekijkAbell 2744 — het Pandoracluster: vier sterrenstelselclusters in botsing
Abell 2744, bijgenaamd het Pandoracluster: minstens vier sterrenstelselclusters die al 350 miljoen jaar met elkaar botsen in het sterrenbeeld Beeldhouwer, 4 miljard lichtjaar hiervandaan. Object uit de Ultranova-catalogus.
BekijkKegelnevel (NGC 2264) — een gaspilaar die uitloopt in een scherpe punt
De Kegelnevel in het sterrenbeeld Eenhoorn: een 7 lichtjaar lange stofpilaar op 2.500 lichtjaar afstand, onderdeel van de Kerstboomcluster. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkBubbelnevel (NGC 7635) — een ster blaast een bel van 7 lichtjaar
De Bubbelnevel in Cassiopeia: een bijna perfecte bel van gas, geblazen door de sterrenwind van een Wolf-Rayet-ster op 7.100 lichtjaar afstand. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkTrifidnevel (M20) — drie soorten nevel in één object
De Trifidnevel (Messier 20) in het sterrenbeeld Boogschutter combineert een emissienevel, een reflectienevel en een donkere nevel in één zeldzaam object, zo'n 4.100 lichtjaar hiervandaan. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkRozettennevel (Caldwell 49) — een bloem van gas, 5.000 lichtjaar breed
De Rozettennevel in het sterrenbeeld Eenhoorn: een rozetvormige stervormingsnevel van 130 lichtjaar doorsnede, op circa 5.000 lichtjaar afstand, met in het hart de jonge sterrenhoop NGC 2244. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkAntennae-stelsels (NGC 4038/4039) — twee sterrenstelsels in botsing
De Antennae-stelsels: twee spiraalstelsels op 62 miljoen lichtjaar afstand die al honderden miljoenen jaren met elkaar botsen en samensmelten tot één elliptisch stelsel. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkVela-pulsar — een kosmische vuurtoren die elf keer per seconde draait
De Vela-pulsar: een snel roterende neutronenster op zo'n 1.000 lichtjaar, restant van een supernova van ruim 10.000 jaar geleden, en een van de helderste pulsars in gammastraling.
BekijkStephans Kwintet — vijf sterrenstelsels in een kosmisch gedrang
Stephans Kwintet: de eerste compacte sterrenstelselgroep ooit ontdekt (1877), met vier stelsels die op ongeveer 290 miljoen lichtjaar in een langzame botsingsdans verwikkeld zijn.
BekijkPaardenkopnevel — de silhouet-nevel in Orions gordel
De Paardenkopnevel (Barnard 33): een donkere stof- en gaswolk in de vorm van een paardenkop, op 1.300 lichtjaar afstand, silhouetterend tegen een gloeiende achtergrondnevel.
BekijkNGC 1300 — het schoolvoorbeeld van een staafspiraalstelsel
NGC 1300 in het sterrenbeeld Eridanus geldt als het meest schoolvoorbeeld-achtige staafspiraalstelsel dat we kennen: een rechte balk van sterren met daarin een spiraal-in-een-spiraal, 69 miljoen lichtjaar hiervandaan.
BekijkLagunenevel — een stervormingsgebied dat je (net) met het blote oog kunt zien
De Lagunenevel (M8): een grote emissienevel op 4.100 lichtjaar in Sagittarius, een van de weinige stervormingsgebieden die met het blote oog waarneembaar zijn.
BekijkKrabnevel-pulsarwind — het overblijfsel van een ster die in 1054 explodeerde
De Krabnevel: het overblijfsel van een supernova die in het jaar 1054 werd waargenomen door astronomen in China en elders, met in het hart een snel roterende pulsar.
BekijkKatteoognevel — een van de meest complexe planetaire nevels
De Katteoognevel (NGC 6543): een planetaire nevel op 3.300 lichtjaar met een verbluffend complexe structuur van concentrische ringen, gassen en jets.
BekijkHoag's Object — een bijna perfecte ring van sterren
Hoag's Object: een uiterst zeldzaam ringstelsel op 600 miljoen lichtjaar, met een bijna perfecte ring van jonge blauwe sterren rond een oudere gele kern.
BekijkCentaurus A — het dichtstbijzijnde actieve sterrenstelsel
Centaurus A (NGC 5128): een reusachtig sterrenstelsel op 12 miljoen lichtjaar met een opvallende stofband, ontstaan uit een botsing, en een actief zwart gat in het hart.
BekijkCarinanevel — kraamkamer van de meest massieve sterren die we kennen
De Carinanevel: een reusachtig stervormingsgebied op 7.500 lichtjaar, thuisbasis van de extreem massieve ster Eta Carinae en Webb's beroemde 'Cosmic Cliffs'-foto.
BekijkBode's Stelsel (M81) — een schoolvoorbeeld van een spiraalstelsel
Bode's Stelsel (M81): een groot, symmetrisch spiraalstelsel op 12 miljoen lichtjaar, gravitationeel verbonden met het Sigaarstelsel M82.
BekijkSigaarstelsel (M82) — een sterrenstelsel in kosmische kraamkoorts
Het Sigaarstelsel (M82): 12 miljoen lichtjaar hiervandaan, tien keer zoveel sterren per jaar als de Melkweg en een superwind van gloeiend gas die duizenden lichtjaren de ruimte in blaast.
BekijkTarantulanevel — de grootste stervormingsfabriek in onze buurt
De Tarantulanevel (30 Doradus): het grootste en helderste stervormingsgebied in de Lokale Groep, 170.000 lichtjaar hiervandaan in de Grote Magelhaense Wolk. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkSluiernevel — de rafelrand van een oude sterexplosie
De Sluiernevel: het uitdijende overblijfsel van een supernova van 8.000 jaar geleden, 2.100 lichtjaar hiervandaan in het sterrenbeeld Zwaan. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkPleiaden (M45) — het Zevengesternte, gesluierd in blauw stof
De Pleiaden (M45), het Zevengesternte: een jonge sterrenhoop van meer dan duizend sterren op 445 lichtjaar in het sterrenbeeld Stier, al sinds de oudheid met het blote oog bekend. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkOmeganevel (M17) — een kolkende oceaan van nieuwe sterren
De Omeganevel (M17, Zwaannevel): een van de grootste stervormingsgebieden van de Melkweg, 5.500 lichtjaar hiervandaan in het sterrenbeeld Boogschutter. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkOmega Centauri — 10 miljoen sterren in één bal
Omega Centauri: de grootste bolvormige sterrenhoop van de Melkweg, met naar schatting 10 miljoen sterren, 17.000 lichtjaar hiervandaan in het sterrenbeeld Centaurus. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkHelixnevel — het "Oog" dat een stervende zon achterlaat
De Helixnevel (NGC 7293): een van de dichtstbijzijnde planetaire nevels, 650 lichtjaar hiervandaan in het sterrenbeeld Waterman — het lot dat onze eigen zon over miljarden jaren te wachten staat. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkDraaikolkstelsel (M51) — spiraalstelsel in de greep van zijn buur
Het Draaikolkstelsel (M51): een grand-design spiraalstelsel op 31 miljoen lichtjaar in het sterrenbeeld Jachthonden, verstrengeld met begeleider NGC 5195. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkSombrerostelsel (M104) — een reuzenzwart gat in een hoedvormig stelsel
Het Sombrerostelsel (M104) in Maagd: 28 miljoen lichtjaar hiervandaan, met een stofrand als een hoedrand en een zwart gat van een miljard zonsmassa's in het centrum. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkRingnevel (M57) — de laatste adem van een stervende zon
De Ringnevel (M57) in het sterrenbeeld Lier: een zonachtige ster die haar buitenlagen afwierp en nu gloeit als een ring op 2.570 lichtjaar afstand. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkOrionnevel (M42) — het dichtstbijzijnde stervormingsgebied
De Orionnevel (M42): het helderste stervormingsgebied aan de hemel, op 1.344 lichtjaar afstand, met blote oog zichtbaar in het zwaard van Orion. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkAndromedastelsel (M31) — ons reusachtige buurstelsel
Het Andromedastelsel (M31): het dichtstbijzijnde grote spiraalstelsel, 2,5 miljoen lichtjaar hiervandaan — en het verste object dat je met het blote oog kunt zien. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
BekijkPilaren der Schepping (M16) — gaszuilen waar sterren geboren worden
De Pilaren der Schepping in de Adelaarsnevel: gaszuilen van lichtjaren hoog op 5.700 lichtjaar afstand, waar op dit moment nieuwe sterren ontstaan. Object uit de Ultranova-catalogus van verre objecten.
Bekijk