Verre Objecten

Hoag’s Object

Hoag's Object, een sterrenstelsel met een bijna perfecte ring van blauwe sterren rond een gele centrale kern
Hoag's Object — Hoag's Object: een bijna perfecte ring van jonge, blauwe sterren rond een oudere, gele centrale kern — een van de zeldzaamste vormen die een sterrenstelsel kan aannemen.Beeld: NASA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA) (publiek domein, via Wikimedia Commons)

Een sterrenstelsel dat eruitziet alsof iemand met passer en liniaal een perfecte ring om een losse bol sterren heeft getekend. Hoag's Object, ontdekt in 1950 door astronoom Arthur Hoag, is een van de meest bijzondere ringstelsels ooit waargenomen: een bijna perfect symmetrische ring van jonge, blauwe sterren omringt een centrale, duidelijk gescheiden kern van oudere, gele sterren.

Wat zie je hier?

Tussen de buitenste ring en de centrale kern ligt een opvallend lege, donkere ruimte — alsof de twee delen van het stelsel niets met elkaar te maken hebben. De ring bestaat vrijwel volledig uit jonge, hete, blauwe sterren, terwijl de kern lijkt op een ouder, rustiger elliptisch sterrenstelsel.

Hoe zo'n vorm precies ontstaat, is nog altijd niet volledig opgehelderd. De meest gangbare hypothese is dat miljarden jaren geleden een botsing of nauwe passage met een ander stelsel het gas in een ring naar buiten dreef, waarna daar een hele nieuwe generatie sterren uit ontstond — los van de oorspronkelijke kern.

De oneindigheid in perspectief

  • Het licht dat je nu ziet, is ruim 600 miljoen jaar onderweg geweest — van ver voordat er ook maar enig meercellig leven op het land van de aarde bestond.
  • Ringstelsels zoals deze zijn extreem zeldzaam: van de honderden miljarden sterrenstelsels in het waarneembare heelal zijn er maar een handvol met een structuur die zo scherp gescheiden en symmetrisch is als die van Hoag's Object.
  • Toevallig is door de ring van Hoag's Object, op de achtergrond, nog een ander, veel verder gelegen ringvormig sterrenstelsel zichtbaar — een zeldzaam "venster" op een nog verdere diepte van het heelal binnen hetzelfde beeld.