Verre Objecten
Sluiernevel
Wat je hier ziet is het rafelige litteken van een ster die duizenden jaren geleden ontplofte — en nog steeds uitdijt. De Sluiernevel is wat er overbleef nadat een ster van ongeveer twintig keer de massa van de zon als supernova aan haar einde kwam. De schokgolf van die explosie veegt al millennia lang het gas tussen de sterren op en laat het opgloeien tot de dunne, sluierachtige slierten die de nevel zijn naam gaven.
Wat zie je hier?
De volledige Sluiernevel — ook wel de Cygnus Loop genoemd — is een enorme boog van 110 lichtjaar breed, die aan onze hemel een oppervlak beslaat van ongeveer zes volle manen naast elkaar. Wat je op deze foto ziet is niet de ster zelf, maar het interstellaire gas dat door de drukgolf van de explosie wordt opgeveegd, samengeperst en aan het gloeien gebracht — vergelijkbaar met de rimpels die ontstaan wanneer je een steen in het water gooit, maar dan van gas in de lege ruimte tussen de sterren.
De losse delen van de nevel hebben eigen bijnamen gekregen: de Sluiernevel bestaat onder meer uit de Westelijke Sluier (ook wel de Heksenbezemnevel), de Oostelijke Sluier en het kleinere Pickering's Triangle. William Herschel ontdekte het westelijke deel al in 1784; het fijnere Pickering's Triangle werd pas in 1904 herkend door de Amerikaanse astronome Williamina Fleming.
De oneindigheid in perspectief
- De ster die deze nevel veroorzaakte, explodeerde naar schatting 8.000 jaar geleden — rond de tijd dat de eerste landbouwnederzettingen in het Midden-Oosten ontstonden. Het licht van die knal bereikte de aarde dus al lang voordat er geschreven geschiedenis bestond.
- De schokgolf raast nog altijd door de ruimte met honderden kilometers per seconde, en de hele nevel dijt nog steeds meetbaar uit — je kijkt naar een explosie die zich letterlijk nog voor je ogen voltrekt, alleen te langzaam om binnen een mensenleven te zien.
- Al het materiaal in deze gloeiende slierten — zuurstof, zwavel, waterstof — wordt uiteindelijk opnieuw gerecycled tot nieuwe sterren en planeten. Een deel van de atomen in jouw lichaam is ooit op precies zo'n manier de ruimte in geblazen.