Verre Objecten

Paardenkopnevel

De Paardenkopnevel, een donkere stofwolk in de vorm van een paardenkop tegen een gloeiende rode achtergrondnevel
Horsehead Nebula — De Paardenkopnevel, met zijn herkenbare silhouet tegen de gloeiende waterstofnevel IC 434 op de achtergrond.Beeld: NASA/ESA/Hubble Heritage Team

Een wolk van koud stof en gas die toevallig precies de vorm van een paardenkop aanneemt, en daardoor een van de meest herkenbare objecten aan de hemel is geworden. De Paardenkopnevel, officieel Barnard 33 genoemd, is geen lichtgevende nevel maar juist een donkere: hij is alleen zichtbaar omdat hij silhouetteert tegen de gloeiende achtergrondnevel IC 434, net onder de linker ster van Orions gordel.

Wat zie je hier?

De "kop" bestaat uit dichte, koude gas- en stofwolken die licht van achterliggende sterren blokkeren — vergelijkbaar met een wolk die de zon verduistert. De rode gloed eromheen ontstaat doordat ultraviolette straling van naburige hete, jonge sterren het waterstofgas in IC 434 laat oplichten.

Binnen in en rond de nevel vormen zich, verscholen achter het stof, nieuwe sterren — de Paardenkopnevel maakt deel uit van het veel grotere Orion-molecuulwolkcomplex, een van de actiefste stervormingsgebieden in onze kosmische omgeving.

De oneindigheid in perspectief

  • Het licht (en de duisternis) die je nu ziet, is 1.300 jaar onderweg geweest — ongeveer sinds het begin van de Vroege Middeleeuwen in Europa.
  • Wolken zoals de Paardenkop veranderen voortdurend van vorm door sterwinden en straling; over vele duizenden jaren zal de herkenbare "paardenkop"-vorm langzaam vervagen of veranderen.
  • Het stof waaruit de nevel bestaat, is chemisch verwant aan het stof waaruit ooit onze eigen zon en planeten zijn ontstaan — een kijkje in het soort materiaal waar planetenstelsels uit worden gebouwd.