Verre Objecten
Arp 273
Een spiraalstelsel zo groot als onze eigen Melkweg, door de zwaartekracht van een kleinere buur uitgerekt tot de vorm van een bloem. Arp 273 is het duo UGC 1810 en UGC 1813, gecatalogiseerd in Halton Arps Atlas of Peculiar Galaxies, en informeel bekend als "De Roos": het grotere stelsel UGC 1810 heeft een schijf die door de getijdenkracht van UGC 1813 is vervormd tot een ovale, bloemvormige structuur, terwijl de kleinere begeleider eronder aan een "steel" lijkt te trekken.
Wat zie je hier?
UGC 1810, het grotere stelsel, heeft ongeveer de afmetingen van de Melkweg. De zwaartekracht van zijn kleinere begeleider UGC 1813 trekt aan de buitenste sterren en gaswolken van UGC 1810, waardoor de oorspronkelijk vlakke spiraalschijf is uitgerekt tot de gebogen "bloemblaadjes" die het paar zijn bijnaam geven. Een band van felblauwe sterrenhopen bovenaan UGC 1810 is het gecombineerde licht van intens heldere, hete, jonge sterren — bewijs dat de botsing nieuwe stervorming op gang heeft gebracht.
Tussen de twee stelsels loopt een dunne brug van sterren en gas, losgetrokken tijdens de onderlinge zwaartekrachtwisselwerking: de stelsels zelf staan tienduizenden lichtjaren uit elkaar, maar zijn wel degelijk met elkaar verbonden. Zulke interacties zijn tijdelijke momentopnamen — over honderden miljoenen tot miljarden jaren zullen dit soort botsende stelsels waarschijnlijk samensmelten tot één nieuw, ellipsvormig sterrenstelsel.
De oneindigheid in perspectief
- Het licht dat je hier ziet vertrok ongeveer 300 miljoen jaar geleden — ruim voordat de eerste dinosauriërs op aarde verschenen.
- De blauwe sterrenhopen in de "bloemblaadjes" zijn pas enkele miljoenen jaren oud: ontstaan ná de eerste toenadering tussen de twee stelsels, als direct gevolg van de botsing zelf.
- Hubble fotografeerde dit paar bewust als eerbetoon: het beeld werd vrijgegeven op de 21e verjaardag van de lancering van de ruimtetelescoop, als een kosmische bloem voor de aarde.