Verre Objecten
Tarantulanevel
Het grootste en helderste stervormingsgebied dat we in onze kosmische buurt kennen — zo krachtig dat hij bij dezelfde afstand als de Orionnevel schaduwen op aarde zou werpen. De Tarantulanevel (ook wel 30 Doradus of NGC 2070) ligt niet in onze eigen Melkweg, maar in de Grote Magelhaense Wolk: een klein begeleidend sterrenstelsel dat als een van onze naaste kosmische buren om de Melkweg heen zwenkt.
Wat zie je hier?
In het hart van de nevel ligt sterhoop R136, een verzameling van enkele van de zwaarste en helderste sterren die astronomen kennen — sommige tot honderd keer zo massief als de zon en meer dan honderdduizend keer zo lichtsterk. De felle straling en sterrenwinden van die reuzen blazen de omliggende gaswolken uiteen en zetten tegelijk de vorming van weer nieuwe generaties sterren in gang, in een doorlopende kringloop van instorten en opblazen.
De rode en oranje gloed op de foto is waterstofgas dat door al die stralingsenergie wordt verhit; de blauwe tint komt van röntgenstraling, afkomstig van superhete gasbellen die worden opgeblazen door de sterrenwinden van de zwaarste sterren en door supernova-explosies die er al hebben plaatsgevonden. Samen maken ze de Tarantulanevel tot het helderste en actiefste stervormingsgebied in de hele Lokale Groep van sterrenstelsels.
De oneindigheid in perspectief
- Het licht dat je hier ziet, vertrok 170.000 jaar geleden — lang voordat de moderne mens zich vanuit Afrika over de wereld verspreidde.
- Stond de Tarantulanevel op de afstand van de Orionnevel (zo'n 1.300 lichtjaar) in plaats van 170.000 lichtjaar, dan zou hij aan de hemel groot genoeg zijn om schaduwen op aarde te werpen — een van de weinige deep-sky-objecten waarvoor dat geldt.
- De zwaarste sterren in sterhoop R136 leven slechts een paar miljoen jaar — in kosmische termen bijna letterlijk een vonk. Tegen de tijd dat hun licht ons bereikte, zijn sommige van die sterren mogelijk al lang als supernova geëxplodeerd.