Verre Objecten

De Kegelnevel

De Kegelnevel: een donkere, kegelvormige stofpilaar met een rode gloed eromheen, tegen een achtergrond van sterren
De top van de Kegelnevel — deze Hubble-opname toont alleen de bovenste 2,5 lichtjaar van de in totaal 7 lichtjaar lange pilaar.Beeld: NASA, H

Een donkere naald van gas en stof, zeven lichtjaar lang, die uitloopt in een punt zo scherp als een dennenappel. De Kegelnevel maakt deel uit van NGC 2264 in het sterrenbeeld Eenhoorn — samen met de nabijgelegen Kerstboomcluster, een groep felle jonge sterren die de omringende gaswolken laat opgloeien. Hubble fotografeerde de bovenste 2,5 lichtjaar van de pilaar in 2002 met de net geïnstalleerde Advanced Camera for Surveys, tijdens Space Shuttle-missie STS-109.

Wat zie je hier?

De Kegelnevel is, net als de Pilaren der Schepping, een voorbeeld van een "erosiepilaar": een dichte, taaie tong van moleculair gas die overeind blijft terwijl felle ultraviolette straling van jonge, hete sterren de omringende, ijlere wolk wegvreet. Die straling verhit ook de randen van de pilaar zelf, waardoor gas ontsnapt en oplicht in het karakteristieke rood — het resultaat van gloeiend waterstofgas. Aan de linkerboven­kant van de nevel is bovendien een boogvormige schokgolf zichtbaar, ontstaan doordat de sterrenwind van een nabije ster tegen de gaswolk aan botst.

NGC 2264 als geheel omvat zowel de Kegelnevel als de Kerstboomcluster: een los verband van jonge, felle sterren die door hun ligging aan de hemel inderdaad aan een kerstboom doen denken. Beide maken deel uit van hetzelfde actieve stervormingsgebied.

De oneindigheid in perspectief

  • Het licht dat je nu ziet vertrok zo'n 2.500 jaar geleden — rond de tijd dat in Athene de klassieke Griekse filosofie tot bloei kwam.
  • De volledige pilaar is 7 lichtjaar lang — het beeld van Hubble toont maar een derde daarvan, de bovenste 2,5 lichtjaar.
  • William Herschel ontdekte dit object al op 26 december 1785, met een telescoop die nog niets kon laten zien van de kleur en structuur die moderne ruimtetelescopen tweeënhalve eeuw later onthullen.