Verre Objecten
Rozettennevel
Een gaswolk zo groot dat ze een rozet lijkt te vormen aan de hemel — en in het hart ervan blazen jonge, hete sterren letterlijk een gat in hun eigen geboorteplaats. De Rozettennevel, ook bekend als Caldwell 49 of NGC 2237, is een van de meest herkenbare stervormingsgebieden van de Melkweg: een bloemvormige wolk van gas en stof in het sterrenbeeld Eenhoorn, met in het midden de jonge open sterrenhoop NGC 2244.
Wat zie je hier?
De Rozettennevel is een enorme wolk van waterstofgas waarin op dit moment honderden tot duizenden sterren worden geboren. In het centrum van de bloem staat de sterrenhoop NGC 2244, die zo'n 2.500 sterren telt en nog geen paar miljoen jaar oud is — een oogwenk op kosmische schaal. De felste, zwaarste sterren uit die hoop stoten zulke krachtige sterrenwinden en ultraviolette straling uit dat ze het omringende gas wegblazen, waardoor precies in het midden een holte is ontstaan. Dat is wat de nevel haar karakteristieke ronde, bloemachtige vorm geeft.
De nevel werd voor het eerst opgemerkt door de Duitse astronoom Albert Marth, die in 1864 een heldere verdichting binnen de wolk catalogiseerde (NGC 2238). Pas decennia later, toen de Amerikaanse astronoom Edward Barnard met lange fotografische belichtingen aan de slag ging op Lick Observatory, werd duidelijk hoe groot de volledige rozetvorm werkelijk was.
De oneindigheid in perspectief
- Het licht dat je hier ziet vertrok zo'n 5.000 jaar geleden — rond de tijd dat in Mesopotamië de eerste stadstaten en het schrift ontstonden.
- De nevel zelf is ongeveer 130 lichtjaar breed — zou je er dwars doorheen reizen met het snelste ruimtevaartuig ooit gebouwd, dan zou dat nog altijd honderdduizenden jaren duren.
- Over een paar miljoen jaar — kort naar kosmische maatstaven — zullen de sterren van NGC 2244 hun eigen kraamkamer volledig hebben weggeblazen. De Rozettennevel zoals wij hem nu zien, bestaat dan niet meer.