Verre Objecten
Omega Centauri
Ongeveer 10 miljoen sterren, samengeperst in een bol van amper 150 lichtjaar doorsnee. Omega Centauri is de grootste en helderste bolvormige sterrenhoop van onze Melkweg — zo groot en compact dat de Griekse astronoom Ptolemaeus hem tweeduizend jaar geleden voor een gewone ster aanzag. Pas in de negentiende eeuw herkende John Herschel het object als wat het werkelijk is: een oeroude, dichtgepakte zwerm sterren.
Wat zie je hier?
Elke lichtvlek op deze foto staat voor duizenden individuele sterren — samen goed voor naar schatting 10 miljoen sterren, gebonden door elkaars onderlinge zwaartekracht tot een bijna perfecte bol. In het centrum van de hoop staan de sterren zo dicht op elkaar dat botsingen en toenaderingen er, in tegenstelling tot in de rustige buitenwijk van de Melkweg waar wij wonen, geregeld voorkomen.
Omega Centauri wijkt op een belangrijk punt af van een gewone bolhoop: metingen van de sterbewegingen in de kern, gedaan met de Hubble-ruimtetelescoop, wijzen op de aanwezigheid van een middelzwaar zwart gat. Samen met de ongewoon uiteenlopende leeftijden en samenstellingen van de sterren erin, is dat een sterke aanwijzing dat Omega Centauri ooit de kern was van een veel groter dwergsterrenstelsel, dat door de Melkweg werd verzwolgen en grotendeels uit elkaar getrokken — waarna alleen deze compacte kern overbleef.
De oneindigheid in perspectief
- Het licht dat je nu ziet, vertrok 17.000 jaar geleden — ver voordat de laatste ijstijd op aarde ten einde liep.
- Tien miljoen sterren in een bol van 150 lichtjaar betekent een sterdichtheid die duizenden keren hoger ligt dan in onze eigen kosmische buurt: vanaf een planeet diep in het centrum van Omega Centauri zou de nachthemel verblindend vol sterren staan, zonder één moment van echte duisternis.
- Omega Centauri is vermoedelijk het overblijfsel van een heel sterrenstelsel dat de Melkweg ooit heeft opgeslokt — een stil bewijs dat ook grote stelsels zoals de onze zijn opgebouwd uit de restanten van kleinere die ze onderweg insliepen.