Kosmos
Zonsverduistering 12 augustus 2026
Op woensdagavond 12 augustus 2026 schuift de maan voor de zon — en vanuit Nederland zie je daar meer van dan bij de meeste zonsverduisteringen. Rond etenstijd bedekt de maan bijna 90% van de zonneschijf, terwijl verderop in Europa, in IJsland en Noord-Spanje, de zon voor een paar minuten volledig verdwijnt. Het is de eerste zonsverduistering sinds 1999 met een pad van totaliteit dat door West-Europa loopt.
Wat gebeurt er precies?
Een zonsverduistering ontstaat wanneer de maan tussen de aarde en de zon door schuift en de zonneschijf geheel of gedeeltelijk aan het oog onttrekt. Dat kan alleen bij nieuwe maan, en alleen als de baan van de maan op dat moment vrijwel exact door het vlak van de aardbaan snijdt — daarom is een zonsverduistering zeldzamer dan je zou denken, ondanks dat er elke maand een nieuwe maan is.
Op 12 augustus 2026 valt de kernschaduw van de maan — het smalle pad waarbinnen de zon volledig wordt bedekt — over het uiterste westen van IJsland, doorkruist vervolgens (buiten zicht) een stuk open oceaan en Groenland, en bereikt tegen de avond het noorden van Spanje en de Balearen, waar de zon al laag aan de hemel staat.
Waar is de verduistering total?
- IJsland: het maximum van de totaliteit ligt net voor de westkust bij Patreksfjörður, rond 17:45 uur lokale tijd, en duurt zo'n 2 minuten en 18 seconden.
- Noord-Spanje: het pad van totaliteit loopt van de Atlantische kust tot aan de Middellandse Zee en over de Balearen. Totaliteit begint er rond 20:30 uur, met de zon nog maar zo'n 13° boven de horizon, en duurt ongeveer 1 minuut en 53 seconden.
Wie in dat smalle pad staat, ziet de zon volledig verdwijnen: de hemel verduistert, de temperatuur daalt merkbaar, en met het blote oog wordt de corona zichtbaar — de ijle, gloeiende buitenste laag van de zonneatmosfeer die normaal wordt overstraald door het zonlicht zelf.
Wat zie je vanuit Nederland?
Nederland ligt ruim buiten het pad van totaliteit, maar krijgt wel een indrukwekkende gedeeltelijke verduistering te zien: rond 20:11 uur (zomertijd) bedekt de maan ongeveer 88 tot 90% van de zonneschijf. Omdat dit gebeurt vlak voor zonsondergang, staat de zon dan al laag boven de westelijke horizon — een sikkelvormige, bijna verdwenen zon die in de avondgloed wegzakt.
Een vrij zicht op het westen is dus belangrijk: een strand, duin, dijk of hoog gebouw zonder obstakels richting de horizon geeft de beste kans. Bewolking is de grootste onzekere factor, zoals altijd met Nederlands weer in augustus.
Veilig kijken — hoe dan?
Rechtstreeks in de zon kijken beschadigt je ogen, ook wanneer die voor 90% bedekt is: het overgebleven stukje zonneschijf is nog altijd fel genoeg om je netvlies onherstelbaar te beschadigen, vaak zonder dat je het op het moment zelf voelt. Een gewone zonnebril, hoe donker ook, biedt geen bescherming.
Gebruik een goedgekeurde eclipsbril (CE-gemarkeerd en met ISO 12312-2-certificering) of kijk indirect: bijvoorbeeld door met een verrekijker of telescoop het beeld van de zon te projecteren op een wit vel papier — nooit direct door het instrument zelf, tenzij daar een speciaal zonnefilter voor het objectief op zit.
Veelgestelde vragen
Is de zonsverduistering van 12 augustus 2026 gevaarlijk om te bekijken?
Alleen als je zonder bescherming in de zon kijkt. Gebruik een eclipsbril met ISO 12312-2-certificering of kijk indirect via projectie — een gewone zonnebril is niet voldoende.
Kan ik de zonsverduistering vanuit Nederland zien?
Ja, als gedeeltelijke verduistering van circa 88-90% rond 20:11 uur, laag boven de westelijke horizon. Voor een totale verduistering moet je naar IJsland of Noord-Spanje.
Wanneer is de volgende zonsverduistering die in Nederland te zien is?
Op 2 augustus 2027, dan voor ongeveer 49% vanuit Nederland — terwijl de verduistering die dag elders (o.a. Spanje, Noord-Afrika, Midden-Oosten) total is.