NASA-foto van de dag

Drie sterrenstelselparen

Een donker sterrenveld met drie paren sterrenstelsels: één paar boven in beeld, één paar in het midden en één paar onderaan.
Drie paren sterrenstelsels, vastgelegd in één opname — vermoedelijk allemaal leden van de grotere Centaurus-sterrenstelselcluster. Opname van NASA's Astronomy Picture of the Day, 10 augustus 2026. Beeld & copyright: Rafael Sampaio (specifieke rechten van toepassing — zie NASA's gebruiksvoorwaarden). Origineel: apod.nasa.gov.Beeld: NASA/ESA · gebruiksvoorwaarden

Drie paren sterrenstelsels op één foto — en geen van de drie duo's gedraagt zich hetzelfde. Wat op het eerste gezicht op een verzameling toevallige buren lijkt, blijkt bij nader inzien een klein overzicht van hoe verschillend sterrenstelsels met elkaar kunnen omgaan: van volslagen onverschillig tot op weg naar een onvermijdelijke botsing.

Wat zie je hier?

De twee stelsels boven in beeld staan momenteel waarschijnlijk niet met elkaar in wisselwerking. Het bovenste stelsel met de blauwe streep, NGC 4650A, is een zogeheten polaire-ringstelsel: een sterrenstelsel met een ring van gas, stof en sterren die vrijwel loodrecht om de centrale schijf draait. Astronomen vermoeden dat zo'n ongewone structuur het resultaat is van een botsing met een ander stelsel in het verre verleden.

Het paar in het midden lijkt door hun onderlinge afstand op elkaar in te werken, maar hun gemeten snelheden maken een echte gravitatie-wisselwerking onwaarschijnlijk. Het grootste van de twee, NGC 4650, is een spiraalstelsel met een heldere balk van sterren dwars over het centrum. Het paar onderaan is wél actief met elkaar in interactie: NGC 4622A en NGC 4622B trekken zichtbaar aan elkaar en zullen naar verwachting over ongeveer een miljard jaar samensmelten tot één stelsel. Alle stelsels op deze foto worden vermoedelijk gerekend tot de grotere Centaurus-sterrenstelselcluster.