Missies
Juno
Vernoemd naar de Romeinse godin die door de wolken kon kijken die haar man Jupiter om zichzelf optrok — precies wat deze sonde sindsdien doet. Juno lanceerde op 5 augustus 2011 vanaf Cape Canaveral met een Atlas V-raket en bereikte, na een reis van bijna vijf jaar en zo'n 2,8 miljard kilometer (met een zwaartekrachtboost langs de aarde op 9 oktober 2013), op 4 juli 2016 een polaire baan om Jupiter.
Door de wolken van de grootste planeet
Juno is de eerste sonde die op zonne-energie werkt op zo'n grote afstand van de zon — drie enorme zonnepanelen vangen daar nog net genoeg licht op. Vanuit een sterk langgerekte, polaire baan duikt de sonde telkens rakelings langs de wolkentoppen van Jupiter om vervolgens ver weg te zwaaien, buiten bereik van de zwaarste stralingsgordels. Aan boord meet ze Jupiters zwaartekracht- en magneetveld, de samenstelling en waterhoeveelheid diep onder de wolken, en fotografeert JunoCam de wervelende cycloonpatronen rond de polen — stormsystemen die pas dankzij Juno voor het eerst in detail zichtbaar werden.
Tijdens de oorspronkelijke missie van 35 omlopen verzamelde Juno meer dan drie terabit aan wetenschappelijke data. In de verlengde missie voerde de sonde bovendien steeds dichtere scheervluchten uit langs de manen Ganymedes, Europa en Io, en in mei 2026 nog langs het kleine binnenmaantje Thebe — waarbij de zwaartekracht van die manen Juno's baan geleidelijk verkortte, van de oorspronkelijke 53 dagen tot uiteindelijk zo'n 33 dagen per omloop.
In perspectief
- Aan boord reizen drie aluminium LEGO-poppetjes mee: de Romeinse god Jupiter, zijn vrouw Juno en de astronoom Galileo Galilei — die in 1610 als eerste de vier grote Jupitermanen ontdekte.
- Net als voorgangers Galileo en Cassini was Juno oorspronkelijk bedoeld om aan het einde van haar missie bewust in Jupiters atmosfeer te pletter te laten vliegen, om te voorkomen dat de sonde ooit per ongeluk op de mogelijk levensvatbare ijsmaan Europa terecht zou komen. Doordat de zwaartekracht van Jupiters manen Juno's baan in de loop der jaren juist van Europa wég boog, is dat gevaar inmiddels verdwenen — en werd de geplande "duik" geschrapt.
- Juno's toekomst is desondanks niet zeker: de sonde overleefde een Amerikaanse overheidssluiting in 2025 en het aflopen van haar laatste verlenging, maar begrotingsvoorstellen voor 2026 noemden de missie als kandidaat om financiering stop te zetten. Tot op heden bleef Juno in bedrijf en bleef ze data terugsturen.