Missies
Rosetta
Tien jaar en 6,4 miljard kilometer onderweg — voor een baan om een brok ijs en steen van amper vier kilometer groot. Rosetta van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA lanceerde op 2 maart 2004 en bereikte op 6 augustus 2014 komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko, na onderweg ook de asteroïden 2867 Steins (2008) en 21 Lutetia (2010) te hebben gefotografeerd.
De eerste landing ooit op een komeet
Op 12 november 2014 liet Rosetta haar lander Philae los, die als eerste ruimtevaartuig ooit op het oppervlak van een komeet landde. De landing verliep niet vlekkeloos — Philae's ankers vuurden niet af en het toestel stuiterde een paar keer voordat het tot stilstand kwam in de schaduw van een rots, met te weinig zonlicht om zijn batterijen op te laden. Toch verzamelde de lander in de uren die volgden waardevolle metingen van het kometenoppervlak, voordat hij in slaap viel.
Rosetta zelf bleef nog bijna twee jaar in een baan om 67P, terwijl de komeet dichter naar de zon toe vloog en actiever werd. De missie onthulde dat 67P bestaat uit twee samengegroeide "kwabben" (een vorm die vaak met een badeendje wordt vergeleken), en vond organische moleculen — waaronder het aminozuur glycine — in de kometenstaart. Ook bleek de verhouding zwaar-tot-licht water in het ijs van de komeet af te wijken van die in de oceanen op aarde, wat vragen opriep over hoe groot de rol van kometen was bij het aanleveren van water aan de vroege aarde.
In perspectief
- Rosetta reisde tijdens de reis naar de komeet drie keer langs de aarde en één keer langs Mars om met hun zwaartekracht extra vaart te maken — een route van tien jaar voor een ontmoeting die uiteindelijk twee jaar duurde.
- Op 30 september 2016 liet ESA Rosetta bewust neerdalen op het oppervlak van 67P, in een gebied met actieve putten — een langzame, gecontroleerde "landing" die het einde van de missie markeerde en tot op de laatste meters nog wetenschappelijke data opleverde.
- De naam verwijst naar de Steen van Rosetta, die het Egyptische hiërogliefenschrift ontcijferbaar maakte — net zoals de missie hoopte de "steen van Rosetta" van het zonnestelsel te zijn voor het ontcijferen van zijn ontstaansgeschiedenis.