Technologie
AI in de ruimtevaart
Software die zelf beslist waar een rover moet rijden, welk gesteente de moeite van het onderzoeken waard is, en welke van miljoenen sterren toch net iets anders doet. Kunstmatige intelligentie (AI) is in korte tijd uitgegroeid van een randverschijnsel tot een onmisbaar onderdeel van moderne ruimtevaart — simpelweg omdat de hoeveelheid data die missies verzamelen, en de vertraging in communicatie met verre ruimtetuigen, menselijke besturing op afstand vaak onmogelijk maken.
Zelfstandig rijden en zelfstandig kiezen
Marsrovers zoals Curiosity en Perseverance gebruiken AutoNav, een systeem dat met camera's zelfstandig obstakels herkent en een veilige route uitstippelt, zodat de rover niet elke meter hoeft te wachten op instructies vanaf de aarde die er soms tientallen minuten over doen om aan te komen. Perseverance gaat nog een stap verder met AEGIS: software die zelfstandig interessante gesteenten identificeert en de SuperCam-laser daarop richt, nog voordat wetenschappers op aarde de betreffende beelden hebben gezien.
Deze autonomie is geen luxe maar noodzaak: bij een communicatievertraging van tientallen minuten zou wachten op elke afzonderlijke instructie een rover vrijwel stil laten staan. Zelfstandige besluitvorming aan boord maakt missies drastisch efficiënter.
AI in de zoektocht naar exoplaneten en meer
Telescopen zoals Kepler en TESS verzamelden lichtcurves van honderdduizenden sterren, op zoek naar de piepkleine, periodieke verduistering die duidt op een planeet die voor zijn ster langs trekt. Machine learning-algoritmes doorzoeken deze enorme datasets veel sneller en consequenter dan menselijke onderzoekers dat ooit zouden kunnen, en hebben al duizenden exoplaneten helpen bevestigen die anders in de ruis verborgen waren gebleven.
Ook missies zoals de Vera Rubin Observatorium-survey, die elke paar nachten de hele hemel fotografeert, zijn ondenkbaar zonder AI: alleen geautomatiseerde systemen kunnen in real time miljoenen nieuwe puntjes licht vergelijken met eerdere opnamen en de handvol werkelijk interessante veranderingen (een exploderende ster, een naderende asteroïde) eruit filteren.