Telescopen

Extremely Large Telescope

Bouwterrein van de Extremely Large Telescope op Cerro Armazones in Chili, met de koepelconstructie in aanbouw
Construction site of the Extremely Large Telescope — De bouwplaats van de Extremely Large Telescope op Cerro Armazones — de koepel die straks de grootste spiegel ter wereld huisvest.Beeld: ESO (CC BY 4

Een telescoop met een spiegel breder dan een voetbalveld is lang, momenteel in aanbouw op een Chileense bergtop. De Extremely Large Telescope (ELT) van ESO moet, wanneer hij eind jaren 2020 klaar is, met een hoofdspiegel van 39,3 meter doorsnede de grootste optische en infrarode telescoop ter wereld worden — ruim vier keer breder dan de grootste bestaande spiegeltelescopen.

Wat kan de ELT straks waarnemen?

De hoofdspiegel bestaat, net als bij Keck, uit honderden zeshoekige segmenten — bij de ELT zijn dat er 798, elk apart gepolijst en computergestuurd op zijn plaats gehouden. Die schaal levert een lichtverzamelend vermogen op dat vele malen groter is dan wat er nu beschikbaar is, en daarmee scherpere beelden dan zelfs de Hubble-ruimtetelescoop kan maken.

Astronomen verwachten dat de ELT rechtstreeks beelden kan maken van sommige exoplaneten rond nabije sterren, in plaats van alleen hun bestaan indirect af te leiden — en zelfs details te kunnen bestuderen van sterrenstelsels uit de allervroegste jaren van het heelal.

In perspectief

  • De koepel van de ELT wordt zo groot dat je er een compleet voetbalstadion in zou kunnen plaatsen — en toch moet dat hele bouwwerk 's nachts nauwkeurig meedraaien met de sterrenhemel.
  • Wanneer de ELT in gebruik gaat, zal hij in staat zijn details te onderscheiden die vanaf de aarde ongeveer zo klein zijn als een auto op de maan zien.
  • De naam is bewust eenvoudig: na de Very Large Telescope was "Extremely Large" de logische volgende stap in een familie van steeds grotere ESO-instrumenten.