Telescopen
Vera C. Rubin Observatorium
Een telescoop gebouwd om niet naar één plek te staren, maar om de hele zichtbare hemel keer op keer te filmen. Het Vera C. Rubin Observatorium, vernoemd naar de astronome die met haar werk het bestaan van donkere materie hielp aantonen, begon zijn missie met de grootste digitale camera ooit gebouwd voor de sterrenkunde: 3.200 megapixel, groot genoeg om een aantal volle manen scherp in één opname vast te leggen.
Wat maakt deze telescoop uniek?
In plaats van maandenlang naar één klein stukje hemel te turen, fotografeert Rubin elke paar nachten de volledige zichtbare hemel vanaf zijn locatie, en herhaalt dat proces tien jaar lang. Door telkens nieuwe opnamen te vergelijken met eerdere, kan software automatisch alles opsporen wat verandert: exploderende sterren, bewegende asteroïden, en objecten die plotseling helderder of zwakker worden.
Deze aanpak, de Legacy Survey of Space and Time (LSST), moet in tien jaar tijd meer astronomische data verzamelen dan alle voorgaande optische telescopen in de geschiedenis samen — een schaal die alleen te verwerken is met uitgebreide inzet van geautomatiseerde data-analyse en kunstmatige intelligentie.
In perspectief
- Naar verwachting ontdekt Rubin in zijn eerste jaren al meer nieuwe asteroïden en kometen dan alle bestaande surveys bij elkaar in de decennia ervoor.
- De telescoop maakt elke paar nachten een volledige "film" van de veranderende hemel — een aanpak die verschijnselen aan het licht brengt die met een enkele momentopname nooit zouden opvallen.
- De eerste beelden van Rubin werden pas in 2025 vrijgegeven, waarmee dit een van de meest recente grote telescopen is die ooit in gebruik is genomen.